Surinaams Speltbrood .... eeindelijk!!

Enkele weken geleden schreef ik over de balen spelt die onderweg waren naar Suriname. Ik had daarover gehoord tijdens een workshop bij de Molen NV waar ik verslag van moest doen. "O happy day" schalde er door mijn hoofd en ik maakte nog net geen rondedans. Ik vind het namelijk echt lekker brood, dat ten eerste, en het is ook gezond. En ik ga het zo meteen proeven!!!

Via Facebook kreeg ik, tijdje geleden al, te horen dat ze bij Bakkerij Hollandia spelt verkochten. Helaas vergeten te halen ondanks dat ze bij mij om de hoek zitten. 

(Gewoon echt vervelend om daar te staan en de Wilhelminastraat over te moeten steken. Denkend aan verkeersfatsoen: het duurt namelijk gerust dertig auto's voordat er gestopt wordt voor een voetganger, laat maar dan. En er zijn zebrapaden die volgens mij bij het uitvinden van witte verf voor het laatst zijn geverfd)

Een kwartier geleden ben ik gebeld door iemand van Bakkerij Lai A Fat. Bekend van onder andere de Surinaamse puntjes. 

Ik had iemand van hen geïnterviewd tijdens die workshop bij de Molen waar ik hoorde over de komst van spelt naar ons bananenrepubliekje.

Zojuist kreeg ik dus te horen dat ook Bakkerij Lai A Fat gaat proefdraaien met spelt. (Oh happy day!!!)

Ondergetekende krijgt daarom zometeen een echt Surinaams speltbrood geleverd om te proeven! Hoe cool is dat!!

I will keep you posted!

Sweet Merodia 2.0.. de geweldige vertelkunsten van Cynthia mcLeod

Enkele weken geleden schreef ik over Cynthia mc.Leod. Wat er zou gebeuren als zij zou stoppen met haar tours. Wie dat dan over zou nemen. Dat deed ik niet zomaar. Ik had haar namelijk gesproken en ze vertelde dat ze de boot zou verkopen omdat het financieel niet haalbaar was. 

Daarnaast vond ze zichzelf te oud worden. Echter wilde ze het zelf in de pers brengen en heb ik er niet over geschreven in de krant. Toch wilde ik het bericht uitgooien in een vorm dat wel men ging nadenken erover. En ook al hebben mijn blogs nog niet helemaal het bereik dat ik wil, ben ik al blij als een enkele persoon het leest en er iets mee doet!

Ik meen serieus dat dit wegvallen van die Sweet Merodia tour een verlies is voor Suriname. Het was sowieso de best verzorgde tour voor een hele schappelijke prijs. En van het geld dat het opbracht werden, schoolkinderen meegenomen op die historische tour. Mc.Leod is van mening dat zij namelijk moeten weten waar ze vandaan komen.

Gelukkig las ik vandaag ergens dat ze toch doorgaat! Weliswaar niet meer met de boot maar de plantage tour zal worden uitgevoerd met de bus. Hoe dan ook kunnen zowel de toeristen als de ingezetenen nog een tijdje blijven genieten van deze historische tours met vertellingen van de Dame Herself.

En toch moet het besef komen, niet alleen met deze tour maar met heel veel zaken hier, dat continuïteit essentieel is... Wie wordt over een paar jaar Cynthia McLeod 2.0?...

De sociale hygiëne in het Surinaamse verkeer is betreurenswaardig

Er is weer een verkeersdode te betreuren in Paramaribo. Een dame is aangereden. Het lijkt eerder regel dan uitzondering. Hoeveel doden nog voordat men die die zogenaamde verkeersfatsoen toepast? Suriname heeft een sociale hygiëne in het verkeer van nul komma nul! En het is triest, heel triest...

De sociale hygiëne is een begrip uit de Nederlandse horeca. Een bewijs dat je op de hoogte bent van bepaalde regels met betrekking tot omgang met gasten maar ook basiskennis over (brand)veiligheid, etc. Wat moet je doen als iemand teveel heeft gedronken, hoe pak je dat aan?, etc. 

Ik noem dat omdat zoiets niet bestaat in Suriname voor personeel in de horeca. Daarnaast is het hier de normaalste zaak van de wereld om met een slok op achter het stuur te gaan. 

Er lijkt geen besef of interesse te zijn in het grote geheel of het sneeuwbaleffect van rijden onder invloed of bellen achter het stuur. 

Dat mensen praten over sociale controle hier is de grootste bullshit ever. Want dan zou iedereen er iets van zeggen als men na wat biertjes ging rijden of ging sms-en(ja, echt) achter het stuur.

Snelheidscontroles zijn ook shit. Agenten die dan geen kwitantieboekjes bij zich hebben om boetes uit te schrijven en dan maar beslissen een overtreder, voor de hoeveelste keer, met een waarschuwing ermee weg te laten komen. 

De kans dat je met dingetjes wegkomt is echt te groot. 

Is fatsoenlijk gedrag in het verkeer echt zo nodig dan als de sancties bij overtredingen zo makkelijk te ontlopen zijn? Is de medemens zo weinig waard voor de gemiddelde Surinamer dat, ondanks dat men dagelijks leest over verkeersongevallen, er nog steeds niks verandert?

Toen weken geleden een schoolbus betrokken was bij een ongeluk had ik gehoopt dat er meer bewustzijn zou zijn. Dat de gemeenschap beter op zou letten en echt die zogenaamde verkeersfatsoen die men hier leert op de rijscholen zou toepassen.

Helaas!

Want weken daarna gebeurde er weer een ongeval met een fietser. Bijna op dezelfde plek. En het erge was dat er voertuigen van het ministerie bij betrokken waren. Doofpot? Wie weet.

Het is wel zo dat wie op de weg is, en de herkenbare auto's van overheidsinstanties aan ziet komen, beter van de weg af kan gaan. Het is namelijk net alsof die wegen alleen voor hen zijn aangelegd en dat verkeersregels niet voor hen gelden.

Dat is ook onderdeel van het probleem ... Men ziet dat gedrag toch als voorbeeld..

Funest voor niet alleen het verkeer maar eigenlijk de hele vooruitgang van het land is de vriendjespolitiek en corruptie. Dat eist meerdere slachtoffers!! 

Ik hoorde vandaag een verhaal dat mij schokte en ook bijna mijn nieren deed opvreten van ergernis! Het ging over een jongeman die twee verkeersslachtoffers had gemaakt, boem! dood!!!

In eerste instantie werd zijn rijbewijs afgepakt. Helaas voor de samenleving was zijn moeder een inspecteur van politie. En dat is echt jammer geweest voor de Surinaamse gemeenschap want die meneer kreeg zijn rijbewijs terug en natuurlijk. BOEM!! Derde verkeersslachtoffer!!

Deze persoon heeft drie doden op zijn naam staan en mag dus nog steeds rijden... Zoiets moet je als moeder toch ook niet willen?! Men ziet zoiets ook als 'helpen' maar dit is gewoon fucking keiharde corruptie!!!

Het is normaal dat mensen te hard rijden. Alleen al bij mij in de straat, in een woonwijk, die de Wilhelminastraat met de Anton Drachtenweg verbind, rijden mensen standaard harder, veel harder dan de toegestane snelheid... Ik zeg het verkeerd: ze racen!!!!!!

Ik vraag me elke dag af hoeveel doden er nog meer moeten vallen in  het verkeer voordat de samenleving echt, ECHT, fatsoenlijk en sociaal hygiënisch gedrag gaat vertonen in het verkeer...

Er is wat te zeggen voor politie-optreden, zeer zeker, dat mag anders en strikter. Zijn ze agent omdat ze het stoer vinden een wapen te mogen dragen? Of zijn ze agent geworden omdat ze willen bijdragen aan veilige maatschappij? Zijn ze alleen agent als ze het uniform aanhebben? Of springen ze zelf met een blikje bier achter het stuur zodra ze klaar zijn met hun dienst en is het daarom zo lastig om anderen aan te spreken op allerlei regels?

Maar we zijn allemaal volwassenen, we moeten ook echt naar ons zelf kijken. En in zo een kleine gemeenschap is eigenlijk elk slachtoffer dat gemaakt wordt, aan jou gelinkt.. 

Echt, in Nederland zijn veel ongevallen ver van je bed. Maar alleen al in dat ene jaar in Suriname heb ik meerdere mensen ontmoet die op een of andere manier betrokken zijn bij een van die vele gevallen uit de krant..

Dus nogmaals: hoeveel doden moeten er nog vallen voordat we serieus aan ons gedrag in het verkeer gaan werken.... ?

De vergane glorie van Brownsberg..en haar spoken..

Vanaf het moment dat ik weer voet zette in Suriname, wilde ik naar Brownsberg. Toen ik nog een Chrisje, echt een mini-Chrisje, was ben ik erheen geweest met mijn grootouders. Veel weet ik er niet van. Wel een grappige herinnering. En de steile paden die mij toen angst inboezemden bleken eveneens in mijn geheugen gegrift.

Ik stond bij het uitkijkpunt en ik gooide steentjes naar beneden. Mijn opa waarschuwde mij. "Niet doen, Christio. Het bos zit vol met leven. Al die zielen van mensen van vroeger. Je moet respect tonen." Niet exact dat maar iets in die richting. En ik weet dat ik koppig steentjes bleef gooien. Op een gegeven moment zag ik een steentje omhoog rollen. Ja, tegen de zwaartekracht in alsof iemand het omhoog had gegooid.

TOK!!!! recht op mijn neusbotje!! 

Ik begon te gillen en weet dat mijn opa mij optilde en zei 'zie je nou wel, ik heb je gewaarschuwd!" Voor mij was dat sindsdien altijd de verklaring geweest voor die rare bobbel op mijn neus.

Na verloop van tijd ben ik gaan twijfelen of dit wel echt gebeurt was. Ik heb altijd levendige herinneringen gehad aan die periode maar kwam er achter dat ik bepaalde dingen niet kon weten omdat ik iets van drie jaar moet zijn geweest... 

Heel bijzonder was het wel om weer daar te lopen. Ik zag mezelf op die paadjes weer angsten uitstaan, terwijl ik ze nu ook weer uitstond. 

Wat ik ook zag, was het enorme verval. Resten van rode stenen op paadjes, borden die niet meer leesbaar waren, het hek bij het uitkijkpunt waar een ieder praktisch doorheen kon glippen, paden die maar op sommige stukken een intacte leuning hadden en voor de rest verrot hout en touw.

Dramatisch dus!

Het word geloof ik 'onderhouden' door Stinasu en is een populaire toeristische attractie... natuurpark wil namelijk nog niet zeggen dat het aan de natuur moet worden overgelaten, een beetje onderhoud mag wel... maar ik denk dat Stinasu lekker op die top van de berg blijft chillen, nooit verder het park ingaat... dan krijg je dit.. jammer. 

Want het zou echt prachtig zijn als het veel beter verzorgd was. Zou leuk zijn als men ook bij dat soort instanties zou proberen die norm van 'het is toch maar Suriname' te ontstijgen en er echt weer iets moois van maken!

Trouwens, ook deze keer had ik een mysterieuze belevenis. Er was namelijk een gebouw waar we gebruik maakten van de WC. Het was helemaal leeg. Apart was dat terwijl ik even in alle kamers gluurde ik constant door mijn hoofd hoorde dreunen: "Maak die deur weer dicht. Houdt het netjes!"

Ok, deur open laten staan en voor het huis zitten eten met de groep waar ik mee was. Terwijl we aan het kletsen waren, hoorde we ineens een gekraak en gepiep. Echt uit zo een horrorfilm. De voordeur ging langzaam dicht. Tegen de wind in.

Iedereen keek om. Ik begon te giechelen, de gids zei hardop 'sorry, hoor!'. En we hebben het er pas uren later in de auto terug over gehad dat het toch wel een beetje eng was..... 

dit is onderweg naar de top. ook hier de typisch Surinaamse wegwerpmentaliteit op te merken. Erge was dat het ook in het park zo is dat je langs de paden lege flesjes heineken of blikjes parbo tegenkomt. Erg van de toeristen of gidsen en schandelijk dat Stinasu dit zo laat....

In de buidel van een kangoeroe

Vaak kan ik mij heel erg storen aan de beperkingen, die ik ervaar, aan het menselijk lichaam. Of  misschien is het wel de manier waarop ons is aangeleerd ermee om te gaan en de grenzen die we opgelegd krijgen. Of ... Ik ben gewoon gek.

Dat ik gek ben zullen sommigen misschien beamen of zich afvragen waarom ik het nu pas zelf aangeef na al die jaren van gekke kapsels en een kluizenaarsleven. 

Ach, fases. Zoals we die allemaal hebben...

Het is echt een beetje gek hoor maar ik kan me echt storen aan het feit dat ik moet plassen of poepen. Gewoon omdat ik hetgeen waar ik mee bezig ben, moet onderbreken. Vooral ook omdat ik niet zelf bepaal wanneer! 

Hoe kan iemand zich storen aan iets wat natuurlijk is?!

Ik loop ook niet constant boos rond omdat ik op een dag doodga. Want dat hoort er ook bij, het leven, en kan tevens een onderbreking zijn van een proces in werking. Of misschien ook niet, hangt af van wanneer je dood gaat.

Ik kan me soms ook ergeren aan het feit dat ik honger heb of dorst. Eigenlijk niet zo zeer dat ik het heb maar dat ik het vergeet omdat ik zo bezig ben met schrijven of wat dan ook. Dat ik bijvoorbeeld in een flow zit en merk dat ik me minder voel. Het kan soms echt ff duren voordat ik dan doorheb dat ik bijvoorbeeld voor het laatst om 10:00 uur gegeten heb en het inmiddels al 16:00 uur is. 

Dan denk ik: 'Lichaam, kan je me niet gewoon dat laten afmaken waar ik mee bezig ben en dat we daarna rustig gaan genieten van een lekker hapje?!' Maar nee, het lichaam steekt de kop op, begint te brullen en te knorren en ineens heb je weet ik veel wat gegeten en gedronken en wil je slapen ...

Vervelend is ook dat ik mijzelf niet in meerderen kan opsplitsen. Ik wil veel doen, veel ervaren, veel doorgeven, veel creëren. Aan de andere kant wil ik niks doen behalve vrij zijn. Al datgene omvatten wat ik wil omvatten.

Ik heb een enorm verlangen naar vrijheid. Zodanig dat ik dus zelfs het menselijk lichaam zou willen ontstijgen. Zou ik dan licht worden, of geluid? Of energie?

Of ben ik mijn mens zijn aan het ontkennen? En zijn die beperkingen juist ingebouwd om idioten als ik te beschermen tegen zichzelf?

Misschien ben ik over het algemeen gewoon niet blij met alles? Hoe wij als mensen de wereld in elkaar hebben gezet. 

Dat we zeggen vrij te zijn maar eigenlijk heel erg gevangen zitten in regeltjes. Regels van boven, onderen, voor, achter en weerszijden. Alles gaat met regels.

Vaker heb ik verteld over mijn obsessie met het universum. Van kleins af aan al. Ik wilde er heen. Gaan kijken en zoeken naar het einde. En wat is er dan voorbij het einde?

Nog steeds kan ik bij heldere avonden urenlang staren naar de sterren. 

Wegdromen. 

Dan blijkt een mensenlichaam echt nietig.   Kan je met het lichaam alleen niet eens bevatten wat er om ons heen is.

Onze hersenen ontstijgen dat. Onze verbeelding kan ons wel voorbij dat einde van het universum brengen. Of je doen voelen als dat licht. Of water. 

En dan kom je weer terug. Neem je weer zitting in je lichaam ... Kijk je naar jezelf .... De mensen om je heen... Hoe geweldig ze zichzelf vinden... Heb je weer te maken met iets banaals als plassen... Moet je weer gaan werken ... Heb je weer geld nodig... Zucht je diep... Denk je 'meeeeh'... 

Het liefst explodeer je dan in een werveling van kleuren en licht en schiet je onhoog de hemel in om op te gaan in het al. 

Helaas kan dat niet. Je bent hier gezet of je hebt het zelf gekozen. Waarom weet je niet. 

Er zal wel een les te leren zijn. Misschien is dat het juist, dat je moet leren wat het is om mens te zijn?

Maar wat als je het klasje niet leuk vind...? Als je, waar je ook gaat, altijd het gevoel hebt anders te zijn, niet van deze wereld? 

Dat je zijn wordt meegedragen in een tijdelijk voertuig zoals een kangaroe haar jong meedraagt dat naar buiten kijkt vanuit die buidel zoals jij je ogen gebruikt om het leven te aanschouwen.

Maar dat je eigenlijk wel een ander voertuig wilt.

Alsof ik dus wil rijden in een auto die niet hoeft te stoppen om te tanken. Die alleen datgene doet wat jij wilt en beschikt over oneindige energie ...

Of is het eerder vergelijkbaar met het gevoel van een robot die ineens ontdekt dat het bewust is... En die dan niet meer blij is in zijn omhulsel omdat het niet meer voldoet aan datgene wat voor hem van belang is met zijn nieuwe vorm van zijn..

Ontheemd...?

Wereldvreemd...?

Ach, gewoon zo een dag...

Elke man heeft een vrouw in zich

Er zijn een aantal series die ik volg, die pas  veel later of misschien wel nooit op TV komen in Suriname of Nederland. Enkele daarvan zijn The Leftovers, Helix, Under The Dome, Deadbeat, The Last Ship, The Neighbours, The Following, The Mindy Project en Maron, de reden waarom ik besloot te schrijven. 

Dat kwam vooral omdat ik vandaag iemand zag die voor mij heel bijzonder was/is. Dat is de man op de foto met zijn angisa op zijn hoofd.

Ik stip dat extra aan omdat deze man toont dat hij 'in touch' is met zijn vrouwelijke kant zonder dat hij vrouwelijk overkwam. En die angisa stond hem ook goed. Erg vooruitstrevend! Eigenlijk gewoon zoals het hoort, doe je ding!

Waarom dan die series? Ik wilde dat sowieso delen met jullie omdat er een aantal goede tussen zitten. 

In de serie Maron speelt komiek Mark Maron de hoofdrol. Hij is een man van tegen de vijftig die een eigen podcast heeft en zijn hersenspinsels deelt met zijn luisteraars zoals ik dat met jullie doe middels mijn blog. Hij is echter een stuk persoonlijker en soms lijkt het wel therapie, voor hem voornamelijk.

Het is een stoere man, ook al vecht hij niet ofzo. Maar een van zijn onderwerpen was het feit dat elke man eigenlijk een klein meisje in zich heeft waar hij aandacht aan moet besteden. "I have a little girl inside of me and she is a BITCH!", zei hij. 

Vandaag vond ik eindelijk dus het plaatje wat ik passend vond bij dit verhaal, dankzij de meneer in de Palmentuin die met zijn angisa een duidelijk statement maakt over wat een Dag der Vrijheden eigenlijk in zou moeten houden.

Zijn we echt vrij?!

Voor de tweede keer zal ik de Keti Koti viering in Suriname meemaken. Voor de tweede keer dat het dus ook een vrije dag is. Deze dag moet mijns inziens ook in Nederland een nationale vrije dag zijn want ik denk dat je als land ook moet vieren, ook al was je het laatste Westerse land, dat je een stap voorwaarts hebt gemaakt, om een beter land met een betere maatschappij te worden. In slavernij had je niet alleen slaven, ook meesters en ook zij moeten zich losmaken van die zieke valse superieure rol van weleer. Ook dat is slavernij en dehumanisering.

Verder vind ik dat er meer besef mag komen dat het heeft bijgedragen aan wat Nederland nu is. Een rijk land dat tegenwoordig helaas vergeet dat haar inwoners mensen zijn, geen nummers. 

Wat Suriname en haar diaspora betreft, vind ik dat er zeker meer besef mag komen. Besef over de origine van hetgeen wij voelen als volk. Ons gevoel van schaamte en spot als het op de winti-cultuur aan komt, ons streven(vooral in Suriname want in Nederland verandert dit gelukkig!) om op allerlei manieren 'goed glad haar' te hebben. Of dat we nog steeds zeuren over het 'draaien van de tong' omdat het een manier zou zijn om Hollandser te lijken? Dat elk wissewasje zoals een stomme voetbalwedstrijd een etnisch verhaal wordt en je voor elk land mag zijn behalve voor Nederland want je bent niet Nederlands maar je moet dan wel voor Brazilië zijn want je bent wel Braziliaans? 

Spreekt men zich dan niet uit tegen de eigen Surinaamse broeders en zusters die in Nederland wonen en een leven hebben opgebouwd ondanks de vele ontberingen die ook zij moeten doorstaan? Of zijn we nog steeds jaloers omdat zij  het privilege hebben te wonen en te leven dichtbij de superieure blanke meesters van weleer terwijl anderen hier ploeteren in de modder als ratten in een ton? 

Er moet besef komen dat wat wij nog steeds doen, een resultaat is van een eeuwenlange periode van ontheemding en ontmenselijking. Dat bouw je niet in nog geen twee eeuwen af, en weer op, en als je denkt dat je daar wel van hersteld bent dan ben je net als het kind dat altijd schreeuwt nooit hetzelfde te worden als haar ouders. Dan wordt je op een dag wakker met het besef dat je een exacte kopie bent.

Schreeuwen om excuses is voor mij nog steeds vastzitten in mentale slavernij. Blanken haten of jezelf vantevoren automatisch in een ondergeschikte of aparte positie plaatsen terwijl je boos bent om wat je is aangedaan, is voor mij ook mentale slavernij, uit vrije keuze! Schreeuwen om het behoud van Zwarte Piet eigenlijk ook, evenals schreeuwen om de afschaffing vanwege etnische redenen. Dan speelt ras dus nog steeds een grote rol waarbij het onmogelijk is een beschaafde discussie te voeren of om het te laten passeren voor wat het is, een kinderfeest dat gemoderniseerd moet worden. Maar laten we erover praten... Niet schreeuwen. 

Elk jaar vraag ik mezelf op deze dag wat we eigenlijk vieren? Want zijn we wel vrij? Waren onze voorouders op deze dag wel echt vrij. Of hebben ze het officiële dansje gedaan om vervolgens huiswaarts te keren met het besef dat ze nog verplicht waren tien jaar, tien jaar!, te werken onder staatstoezicht?

Hebben de mulatten, mestiezen en andere soorten kleurlingen van toen met hun bevoorrechte positie wel een vorm van besef over die afschaffing van de slavernij overgedragen aan hun nakomelingen? Of zijn zij nog steeds de heersende elite in dit land? Met rijkdommen waar de voorouders van hun eigen landgenoten bloed, zweet, tranen en hun leven voor gegeven hebben?

Is onze slavernij niet simpelweg getransformeerd naar een klassenmaatschappij waarbij het nodig is een Keti Koti Comedy Festival, gesponsord door een staatsbedrijf, een invulling te geven waarbij er een speciale dag voor VIP's moet zijn zodat de elite apart van 'de rest' kan genieten. Is het niet erg dat er Nederlands-Surinaamde artiesten optreden tijdens zo een festival die zich niet uitspreken tegen een achterhaald en koloniaal concept waar men in Nederland niets mee kan? Is dit hoe we onze gelijkwaardigheid in Suriname zien?

Is het niet frappant dat een deel van de Surinaamse bevolking zichzelf nog steeds op de borst slaat omdat zij de slavernij zijn ontvlucht en tig jaar eerder officieel de vrijheid kregen maar waarvan de vrouwen heden ten dage nog steeds, en misschien wel meer, vast zitten met de gedachte 'glad haar' te moeten hebben en zichzelf tot in het belachelijke tooien met pruiken in de meest onnatuurlijke kleuren en lengtes?

Zijn we wel echt vrij als we ons nog steeds, zowel in Nederland als in Suriname, een breuk in de rondte werken om een koningshuis of een corrupt overheidsorgaan staande te houden ten koste van ons eigen gevoel als mens?

Zijn we wel echt vrij als we nog steeds niet in staat zijn om onze naasten te accepteren ongeacht het feit dat ze als man van mannen houden, als vrouw van vrouwen, onder de tatoeages zitten of dat ze niet de behoefte hebben naar de kerk te gaan?

Zijn we wel echt vrij als onze dochters zich moeten schamen voor hun liefde voor een man, alleen omdat zijn huid een paar tinten donkerder is?

Zijn we wel echt vrij als we nog steeds vol trots lopen te verkondigen dat Indianen te zwak waren om als slaaf te dienen maar dat negers wel sterk genoeg waren? Zijn we wel echt vrij als we de domheid van die redenering niet inzien?

Zijn we wel echt vrij als we onze stem bij de verkiezingen nog steeds laten bepalen door wie ons het lekkerste bordje eten geeft? Dat we springen als iemand met briefjes van honderd zwaait om haar te kopen in plaats van ons te vertellen wat zijn doelstellingen zijn om dit land verder vooruit te brengen?

Zijn we wel echt vrij als we ons nog steeds laten beïnvloeden door reclames om te consumeren? Zijn we wel echt vrij als we geconditioneerd zijn pas een gevoel van eigenwaarde te hebben als we een iPhone, Armani, Michael Kors of Givenchy onder onze bezittingen mogen scharen?

Zijn we wel echt vrij als we niet onze mening durven te ventileren omdat we broodvrees hebben of bang zijn voor represailles?

Zijn we wel echt vrij als we dit zien als een creools feest zonder erbij stil te staan dat als deze dag er niet was geweest er geen contractarbeiders waren gekomen? Dat het dus een dag voor elke Surinamer van elke etniciteit is? 

Hoe oprecht is het als we erom lachen maar uit een soort schuldbesef in onze frivole kasteeltjes een 'echte creoolse moksi alesi' bereiden terwijl we een dag later vrolijk verder schelden op 'die negers'? 

Als we nog niet snappen dat zolang we worden geleefd door ons ego, door materialisme, door vooroordelen, door onwetendheid en negativiteit, we nooit echt vrij zullen zijn....

Dat zijn de zaken waar ik jaarlijks bij stilsta op 1 juli. Natuurlijk ga ik feesten, trots op mijn Inheemse en Creoolse Winti afkomst. Dat geeft mij de kans mijn voorouders te danken voor hun actieve en hun passieve verzet tijdens deze eeuwen van onderdrukking en dehumanisering. Dankzij hen ben ik er nog. 

Maar eigenlijk moeten we 1 juli 1873 vieren en vooral herdenken. Op deze dag zouden we, in plaats van 1 minuut stilte te houden, een uur lang in de spiegel moeten kijken terwijl we onze hand in eigen boezem steken...