'Je bent wat je eet' (....of wat je krijgt voorgeschoteld....?)

Dat was een titel van een recent verschenen artikel omtrent het eetgedrag van ons Surinamers. Vluchtig heb ik het doorgelezen, stond niks nieuws in. Titel blijven hangen, want vaak gehoord cliché. Zouden mensen ook zijn hoe ze eten? Dat vraag ik me weleens af. En wat kun je er dan uit afleiden als iemand heel erg smakt tijdens het eten. Mijn opa deed het, mijn broertje ook, evenals mijn oude buurvrouw en mijn huidige collega die alleen al bij de gedachte aan kip begint te smakken met haar lippen. Is zo iemand een levensgenieter of heeft die persoon geen tafelmanieren geleerd? Het is natuurlijk ook cultuurgebonden. In het ene land dien je te smakken en boeren te laten of praktisch je bord af te likken om te laten blijken dat je geniet van het eten. In het andere land ben je verplicht een stuk van iets op je bord achter te laten want dan is het weer onbeleefd om je bord helemaal leeg te eten. 

men maakt hier voor de hond, als deze geluk heeft, rijst met botjes en vleesresten. Daar lijkt dit op, alleen was het bedoeld voor kinderen op een school.

Dat leeg eten van die borden brengt me bij het verhaal van de naschoolse opvang hier in Suriname. Ik heb er onlangs een artikel aan gewijd. Het was volgens mij de bedoeling dat kinderen die na zouden blijven op school zouden worden voorzien van een maaltijd. Blijkbaar gaat iedereen hier los bij het woord eten want alle logica lijkt te zijn verdwenen en iedereen op school krijgt eten, of je nu nablijft of niet. Verhalen doen de rondte dat leerkrachten door de weeks niet meer koken maar eten van school meenemen voor thuis. Er wordt voor de hele school eten besteld omdat het dus blijkbaar te moeilijk is om te tellen of te schatten hoeveel kinderen nablijven.

Daarnaast wordt er regelmatig geklaagd over de kwaliteit van het eten. De verhouding op een Surinaams bord eten is: 95% rijst, 3%vlees, 2% groenten. Men krijgt LETTERLIJK een EETLEPEL groenten, geen opscheplepel maar een eetlepel!! Gezond? Verre van dat! Het artikel dat ik schreef was aan de hand van een oma die het eten dat haar kleindochter had gekregen op school meebracht om ons te laten zien. We waren allemaal vrij geschokt omdat het er echt een kleurloze hoop rijstkots was met wat botten waar het vlees van afgekookt was. Het is te erg voor woorden dat iemand het op zich neemt, eten klaar te maken voor schoolkinderen en dan niet eens het morele besef heeft die kinderen iets goeds en gezonds voor te schotelen.

Het is überhaupt van de zotte dat een overheid zoiets belangrijks niet uitbesteed aan een professional. Bijvoorbeeld een bedrijf dat kookt voor luchtvaartmaatschappijen en dus al kennis en faciliteiten heeft om smaakvol voedsel (het eten van bijvoorbeeld de SLM is goed te pruimen, vind ik!)te produceren op een hygiënische manier. En waarbij een bepaalde standaard gegarandeerd is.Nu heeft iedereen wel een buurvrouw die kookt voor een school.

Het schijnt dat deze mensen 2 SRD per portie verdienen, netto! Als ik me dus in zou schrijven zou voor 50 porties per dag, is dat 100 SRD keer 5 is 500 en dat weer maal 4, brengt me op een bedrag van 2000 SRD netto!! De staat heeft dat best goed geregeld voor deze semi-professionele koks want ze betalen ook niets voor boodschappen, deze kunnen zij gratis ophalen bij een bekende markt hier in de stad. En toch leveren sommigen shit, ja echt SHIT, af!

Het lijkt deze mensen niet te interesseren dat het gaat om kinderen in de groei. Zouden zij hetzelfde voedsel ook hun eigen kinderen voorschotelen?! Hier past een ander cliché bij: de jeugd is de toekomst. En als deze jeugd naast de toekomst ook is wat ze krijgen voorgeschoteld dan moeten we ons zorgen maken!
Een van de reacties, op het artikel, die ik heb onthouden, was iets in de richting van 'wat zeuren deze mensen, als het niet goed is dan laten ze het hun kinderen toch niet eten'. Mijn bloed gaat meteen borrelen bij zo een opmerking die getuigt van stupiditeit, in mijn ogen.

Men moet dus maar accepteren dat een ander ongestraft de zakken vult en 'het kind' niet de moeite waard vind om een behoorlijke maaltijd voor te zetten? Erger vond ik nog dat een mevrouw dat zei en ik had toch echt wel bedacht dat elke vrouw, net zoals die oma, op haar achterste poten zou staan van woede en verontwaardiging!! Een andere reactie was, en die was heel mooi want die persoon, ook een mevrouw, leek zich bijna te verontschuldigen voor het feit dat ze die  mening had: 'eerlijk gezegd.. vind ik.. dat als je iets doet, doe het dan goed!' Maar ze heeft gelijk!!

En dat is ook de kern van het verhaal. Probeer alles wat je doet zo goed mogelijk te doen, zeker als het andere mensen beïnvloed. Doe het niet half om je zelf vervolgens op de borst te slaan dat je iets bereikt hebt terwijl je in je achterhoofd dondersgoed weet dat het land daar over tig jaar keihard de rekening voor zal moeten betalen net zoals we nu doen met ons overgewicht. En dan ligt het echt niet aan de staat alleen! Het ligt dan eigenlijk veel meer aan die mensen die de kinderen troep voorschotelen!! Een minister of een regering is er maar voor een paar jaar maar mens, moeder of vader ben je toch je hele leven....

woningnood in Suriname ...

De ene dag ben je jarig en de andere dag doe je verslag van de ontruiming van een perceel waarbij een gezin met zes kinderen op straat wordt gezet. Ik heb dus vandaag echt een andere kant van Suriname gezien. Hoe mensen wonen maar ook hoe mensen denken. We werden op pad gestuurd, ergens ver buiten het centrum om verslag te doen. Op weg daarheen zagen we twee politie-auto's en een arrestantenbusje uit die richting terugrijden richting stad. 

Uiteindelijk kwamen we terecht in buurt waar voornamelijk Boslandcreolen wonen. Alle wegen waren on-geasfalteerd en de huizen waren voornamelijk gebouwd van zinkplaten en afvalhout. Het enige verschil met een favela was dat er nog een verdeling was in percelen en dat er dus schuttingen, eveneens van zinkplaten, tussen waren geplaatst. Het leek wel een dorp in het Boven Suriname gebied. Alle vrouwen liepen er in pangi's maar hadden wel BH's aan. De kinderen in hun blootje. De tieners in de laatste mode met de nieuwste telefoons en ook een meneer, die mij even te woord stond, met zoveel goud dat zelfs mijn ogen uit hun kassen vielen terwijl ik niet dol ben op goud.

De sfeer was er een van wanhoop. Wanhoop en verontwaardiging en er werd druk gepraat. Eerlijk gezegd durfde ik eerst niet zo goed. Je hoort allemaal rare verhalen over Boslandcreolen en het is ook een heel ander soort Surinamers met een eigen cultuur. Maar ik moet zeggen dat iedereen heel netjes was en ik werd echt met een ja, meneer en nee, meneer te woord gestaan door een van de scholieren. En dat zeg ik specifiek want als ik de straat opga om de Straatpraat op te nemen, sla ik meestal scholieren over, zeker in de blauwe overhemden want 9 van de 10 keer komt er echt geen zinnig woord uit. Ik maak na zulke opnames altijd enorme zorgen om de toekomst van dit land...

Anyway, het komt er op neer dat een mevrouw met zes kinderen op straat is gezet. Ze had het perceel gekraakt en woonde er al een tijdje. Ze vertelde dat er vaker iemand was langs geweest om te zeggen dat het perceel van haar was en dat ze  weg moest. "Ma nooit a sor mi wang beschikking of wang tra papiera."(ze heeft echter nooit een grondbeschikking of iets anders laten zien). Ja, dan is het eigen schuld dikke bult.. hoor ik mensen al denken. Het schijnt ook dat er anderhalf jaar verstrijkt voor de politie overgaat tot zulke stappen.

Maar misschien ben ik dan te lief of te dromerig. Ik vind het niet kunnen. Met kippenvel over heel lichaam liep ik rond op het erf en door die buurt en ik voelde me echt een bakra op dat moment. Op straat stonden alle spullen van het gezin, zelfs nog een tupperware bak met rijst wat inhoudt dat de mevrouw waarschijnlijk bezig was het eten te koken. Ik vroeg haar of ze wist waar ze vanavond zou slapen. "mi no sabi..." was haar antwoord terwijl haar ogen zich met tranen vulden.

Nadat we de beelden hadden geschoten reden we terug naar de stad. Toen pas viel het op hoe ver we naar binnen over de zandweggetjes hadden gereden. Bijna terug bij de hoofdweg zagen we een aantal kleine kinderen lopen. Ze kwamen van school en gingen naar huis. Onze chauffeur zuchtte. En ik ook. Want we wisten dat die kinderen dat hele eind moesten lopen in de brandende zon. Wie weet zaten er wel een paar tussen die van die vrouw waren. Een paar kinderen die thuis aangekomen niet meer over dat thuis beschikten en na zo een wandeling waarschijnlijk uitgedroogd waren en geeneens een glaasje water meer konden drinken. Alles op het erf was namelijk platgegooid.

Ik merkte dat in de stad weinig mensen erom gaven. Het deed niemand wat dat zes kinderen nergens konden slapen. Ik weet niet wat ik zou kunnen doen, ik ging er vanuit dat ze bij familie of vrienden terecht konden maar ik dacht er tenminste over na. Verder werd het door iedereen afgewimpeld.

Dit was een van de minder mooie kanten van dit land die ik vandaag zag dus. Ras speelt nog steeds mee. Als dit was voorgevallen in een buurt waar geen Boslandcreolen woonden, of Indianen, dan had iedereen geschreeuwd. Ik denk dat dit nog een van de, vele, resten is van de periode van slavernij. Dat 'het zijn toch maar negers" bestaat wettelijk niet meer, maar in de praktijk.... zucht....

37 jaar Chrisje op deze Aarde

En dan is het ineens zover. Mijn eerste verjaardag weer in Suriname. Ik heb besloten niks te doen. Mijn opa die vorige week overleden is, mijn moeder die in Nederland is en ik kan nog wel meer verzinnen maar het is ook gewoon omdat ik gewoon geen zin heb.

Momenteel ben ik op het werk. Hier mag je een halve dag werken als je jarig bent. Dan ga ik naar huis en alleen chillen. Filmpje kijken ofzo. Ik heb de laatste jaren vaker niks gedaan op mijn verjaardag of op feestdagen. Ik merkte dat mensen dat erger vinden dan ik zelf. Dat is echt niet nodig want ik vermaak me echt prima. En omdat ik altijd heb gewerkt onder de mensen, is het voor mij heerlijk om alleen te zijn.
Omdat ik met veel collega's op werk een leuke band heb, besloot ik taart mee te nemen. Voor een ieder, ook voor de collegas waar ik geen leuke band mee heb.
Ja, in de tien maanden, ooooh nee, het zijn er elf, volgende maand ben ik hier een jaar!!, goed, dus in die tien maanden dat ik hier ben, heb ik ook al rottigheid meegemaakt.
Anyway, ik vond het bijzonder om te merken dat sommige mensen op het werk mij niet feliciteerden maar wel zaten te genieten van de taart die ik uitdeelde. Nu denk ik "Geniet!" maar zelf had ik of die taart niet genomen of wel genomen en van een afstand gezegd "Congratz" of "Op je gezondheid!". Maar goed, manieren hebben we niet allemaal geleerd, hahaha!
Waarom ik hierover nadenk op mijn verjaardag? In Nederland wist ik precies met wie ik mijn verjaardag wilde vieren of niet. Hier moet ik echt nog mijn weg vinden en ook al heb ik hier inmiddels vrienden en familie wilde ik vandaag toch voor mijzelf houden.
Een aantal mensen, weten dat ik Nederland lange tijd ben bezig geweest met het plaatsen van mijn verleden. Opgroeien tussen meerdere culturen, de Indiaanse, de Creoolse, De Surinaamse, de Nederlandse, was lastig. Opgroeien als kind van gescheiden ouders was lastig. Opgroeien met heimwee was lastig, opgroeien met een tropische basis in een niet-tropisch land was erg lastig. En toch ben ik groot geworden, hahahha!
Ondanks alles heb ik het punt bereikt dat ik die shitty events zoals hierboven omschreven, van me af kan laten glijden. Vervelende gebeurtenissen brengen me even van de wijs, vaak omdat ik de motivatie van mensen niet snap, maar ze laten me niet vallen.

Toen Christio nog een Chrisje was. Deze foto is inmiddels bekend maar op mijn eerste jaardag in Suriname moet deze natuurlijk weer ff naar voren worden gehaald!

Een persoon is daar heel erg verantwoordelijk voor en dat is mijn moeder. Daar is een klein persoonlijk verhaaltje voor nodig wat ik heel summier zal vertellen. Op een dag kwam ik namelijk thuis van school en ontdekte ik dat het huis was leeggehaald. Mijn moeders toenmalige echtgenoot had besloten dat het huwelijk niet meer liep en dus alles leeggehaald behalve mijn slaapkamer. Aan mij de taak om als dertienjarige, geloof ik,  mijn moeder van haar werk op te halen en haar voor te bereiden op de schrik van haar leven. Ze geloofde het niet totdat ze het met eigen ogen zag. Natuurlijk was het een klap die haar letterlijk deed vallen.
Het mooiste moment was dat ze opstond en zei "Christio, je zal zien, dit huis gaat weer vol zijn en weer leven. Dit zal me niet breken." Er brak een periode aan van hard werken voor haar en ook voor mij op het moment dat ik volgens de wet aan de arbeid mocht. En ja, na een jaar was het huis weer vol. We hadden weer meubels, konden weer gewoon eten. En we hebben na die periode geld bij elkaar gelegd en samen Kerst gevierd, zoveel gegeten dat we niet meer konden lopen. We waren gevallen maar we waren opgestaan. Dat is iets wat me is bijgebleven en wat ik nooit zal vergeten.
Elke verjaardag sta ik extra stil bij mijn ouders en ik dank ze. Voor alles wat ze wel, of niet, hebben gedaan voor me, maar vooral omdat ze me gemaakt hebben en ondanks wat er verder gebeurde hebben ze me altijd verteld dat ik echt met liefde gemaakt was en dat maakt veel goed! En als je zoiets meemaakt met je moeder, zoiets dat getuigt van kracht en veerkracht, ja dan kan je toch niet anders dan bij elke keer dat je een jaartje ouder wordt terugdenken aan sommige levensbepalende momenten uit je leven....

Interview met Denise Jannah

Zangeres Denise Jannah is er weer eentje die ik mag toevoegen aan mijn lijstje van leuke personen die ik heb mogen interviewen.Voor mij was dat extra bijzonder. Waarom? Omdat ik toen ik nog maar net in Nederland was, over haar hoorde. 

Ze kwam op TV en werd groots aangekondigd. Op de een of andere manier gaf het mij destijds een opkikker, een goed gevoel, om te zien dat een Surinaamse het ver kon schoppen in Nederland en Amerika. Ze heeft aardig wat successen op haar naam staan waarvan een Edison niet de minste is. En toch was ze heel normaal.Zo normaal dat zij zelfs naar mij belde om te worden geïnterviewd.

Vlak voor de begrafenis van mijn opa kreeg ik het mailtje binnen met haar contactgegevens. En via het bedrijf werd er gebeld voor een afspraak maar het ging niet lukken. 

Ik was dus enorm verrast toen, op de eerste werkdag na de begrafenis, mijn toestel over ging en ik Denise Jannah aan de lijn had. Heel normaal was ze maar ik ging een beetje stuntelen en de eerste paar tellen van het gesprek bestond uit meerdere malen tegelijkertijd beginnen met praten en tegelijkertijd stoppen met praten om de andere de kans te geven.

Het was een leuk gesprek. Heerlijk om een bekend persoon te spreken die ECHT normaal is gebleven.Jammer dat het een telefonisch interview werd maar een gegeven paard mag niet in de bek gekeken worden dus dat doen we dan ook niet.

Wat ik erg stoer vond, was dat ze vertelde dat ze de musical Ella! ging doen. (Ik ben een enorme fan van Ella Fitzgerald, wat een stemcontrole!) Dat is gewoon haar werk maar ze zei dat ze het super zou vinden om de wereldpremière daarvan in Suriname te doen. Er moest nog worden gekeken naar de mogelijkheden op financieel gebied. Er zijn dus sponsors nodig..

Hoe cool zou het zijn als dat zou gebeuren?! Ze gaf aan dat er interesse voor de show was in zowel Zuid-Afrika als Engeland.

Erg verfrissend dat ze op die manier toch aan haar land denkt, het op de kaart wil zetten. Het interview ging verder over haar moeder omdat het natuurlijk Moederdag is binnenkort. Ze vertelde dat ze erg trots was op haar moeder en ik kon nog net een "JAAA, IK OOK OP DE MIJNE!!!!!" binnenhouden hahahha.

Je krijgt een TIEN!!

Hier in Suriname vind men dat als iemand dood is, je alleen de goede kanten van iemand moet benadrukken want 'niets dan goeds over de doden.' Ik vind dat onzin. Je moet iemand omschrijven zoals hij of zij echt was. Als dat dan alleen goed is, is dat mooi maar ook de slechte kanten of minder goede kanten van iemand zijn onderdeel van diens persoonlijkheid en je doet iemand, in mijn beleving, geen onrecht door terug te kijken en te zeggen: fok die Christio is er niet meer, hij was telefonisch echt slecht bereikbaar en  zoooo wispelturig en hij had er een handje van z'n biezen te pakken en gewoon weg te gaan. Van mij mag dat! Waarom zeg ik dat? Nou:

Mijn opa is overleden, afgelopen zondag. Hij was oud. Zat in een tehuis. Had kwaaltjes. Hij was ook Oostindisch blind, soms Oostindisch doof. 

Op zijn laatste verjaardag, waar ik bij was, had hij nergens last van. Zat hij heel de dag domino te spelen met de paar vrienden die nog in Suriname woonden EN nog in leven waren. 

Het was prettig hem weer in zijn element te zien. Zo prettig, en dat meen ik, dat ik het geeneens erg vond dat toen ik aankwam hij nog niet letterlijk 'whatever, ben bezig' zei. Ik moest er echt om lachen.

Omdat ik al die jaren in Nederland heb gewoond, is er veel wat je mist van de mensen die achterblijven. Zo ook met opa. 

Je hoopt dat hij er nog een tijdje zal zijn ondanks een zeurend gevoel. Want dat had ik al weken. Een zeurend gevoel dat ik hem moest gaan zien. Ik heb t zelfs laten weten aan mijn tante, meerdere malen. 'Hij zit in mijn gedachten, hoe gaat het met hem?, ik moet hem echt gaan zien.'

Hij had namelijk laten weten dat hij de 80 nog wilde halen, dit jaar ging hij richting 81, dus het was al bekend. Toch is het raar als het dan zover is. 

Maar hij was nog maar een schim van de man die ik kende als kind. En ik ben wel blij dat hij het was die bepaalde herinneringen weer naar boven bracht.

De trips met hem en oma. Dat hij accepteerde dat oma(OLGA) voor mij echt God op aarde was en hij 'de man van'. Dat hij hoe dan ook trots was op me.

Dat hij, toen ik de eerste keer terug was in Suriname, schrok toen ik verbaal uithaalde naar iemand die probeerde mij onrecht aan te doen. Dat hij zei dat ik kon zwepen met woorden. 

Maar het mooiste was de dag dat ik even bij hem zat en hij volop aan het praten was. 

Hij lag half in bed, ik zat op de grond of op een bankje, weet ik niet meer, lager in ieder geval. Hij had al drie keer in het gesprek gezegd: "Je krijgt een tien!"

"Wat bedoelt u, opa?"

"Weet je dat niet meer, Christio?"

En ineens explodeerde er een boel beelden in mijn hoofd. Een lachend Chrisje, een lachende oma, een lachende opa. En ik wist het ineens weer. 

Hij en vooral oma OLGA waren erop gebrand mij te leren. Ik heb van die lesjes die ik van ze kreeg voor ik naar de Vrije School ging, mijn passie voor schrijven over gehouden. 

Maar altijd als hij vond dat ik flink was geweest zei hij: "je krijgt een TIEN!"

Ik was hem op dat moment zo dankbaar voor het terug brengen van een van de fijnste jeugdherinneringen die ik heb. Dat zijn er niet zoveel dus het was me echt wat waard.

Verder kende ik opa als een ruftende man. Na het werk zat hij naast oma op de bank en ik lag op de grond en het was te verwachten dat na het eten het concert van zijn darmen begon. 

Als kind kon ik er heel hartelijk om lachen natuurlijk. Hij ging net zo lang door totdat oma snauwde: "Arthur, hou op!!! Ga naar de WC, hoor!" Ik denk dat hij het personage Homer Simpson echt zou kunnen spelen. Zeker als hij mompelde: "oooh mi no firi, mi lesi"(ooo ik heb geen zin, ben lui)

In hetzelfde gesprek wat ik met hem had over de tienen kwam oma OLGA ook weer naar voren.

"Je oma was een heel lieve vrouw!"

Er zat hem iets dwars. Ik denk dat ik wel wist wat. Maar omdat ik dat van horen zeggen heb hou ik dat voor mezelf. 

"Je oma maakte zich altijd druk om anderen. Zelfs op het laatste moment. Ze zei tegen me: 'Arthur, pas goed op jezelf. Er is geen andere vrouw die zoveel geduld met je gaat hebben. Gedraag je'. Dat zei ze." Hij keek in de verte toen hij het zei. "Ze heeft gelijk gehad, ik heb nooit meer zo een vrouw als haar gevonden."

Je weet pas wat je hebt als het er niet meer is.... 

Het komt soms uit onverwachte hoek

Zoals vaker is gebleken is niks beters dan de energie van je familie te krijgen maar ook om te geven als het even niet meezit. Of als het even warrig in je hoofd is. Of gewoon voor de fun en de gezelligheid. Vandaag had ik zo een dag. Een dag waarop eigenlijk niet veel bijzonders gebeurde. Zo een dag die lekker voortkabbelt tot het punt dat je alles hebt gedaan en dan even de tijd vrijmaakt om het te verwerken in een blog. Sinds het vertrek van mijn vader naar Nederland ben ik niet meer naar het huis van mijn oma geweest. Gewoon puur omdat ik geen vervoer heb en met een bus richting het dorp gaan is niet zo een drama, het drama is terugkeren. Dat je op een hoek van een zandweg staat te wachten op een bus die misschien wel of misschien niet komt en als deze niet komt dan weet je niet hoe laat, anyway, het aloude verhaal over het geweldige openbaar vervoer in Suriname. Goed, lang niet geweest daar, en het gevoel dat ik er heen wildemoesthoordetegaan bleef knagen aan me. Het graf van mijn oma is daar en ook al is ze al jaren niet meer in levende lijve aanwezig, voor mij is haar energie er nog en dat is erg belangrijk voor me. Zij die hier wonen hebben ten volste van haar kunnen genieten en na haar dood het verlies kunnen verwerken middels een rouwproces en alle bijbehorende rituelen. Maar al de jaren in Nederland heb ik haar elke dag gemist. Nu ik hier ben, heb ik de mogelijkheid dat gemis te verwerken want er is een plek waar ik heen kan. Het schoonmaken van de tegels op haar grafsteen heeft een bepaald meditatief effect. Bijna alle keren ontstond er een wax-one-wax-off effect dat synchroon ging met mijn ademhaling. Toch is het zo dat er ook een nieuw gemis ontstaat. Want in het nu ben ik hier maar in dit nu is zij er niet behalve in mijn hoofd. Soms heb ik het gevoel dat ze door mijn ogen kijkt. Of misschien wel over mijn schouders kijkt, terwijl ik nu bijvoorbeeld de woorden probeer te vinden om het goed te omschrijven, zodanig dat mensen niet gaan denken dat ik gek ben, haha. Vandaag had ik het gevoel ook. Alsof mijn hoofd een theater was waarbij de stoelen achter mijn ogen zaten en ze dus door mijn ogen naar buiten keek. Dat de gordijnen voor haar opengingen op het moment dat het graf was schoongemaakt en we de begraafplaats verlieten. Een snelle maar intense blik over het erf. Kijken hoe de fruitbomen erbij stonden. Zuchten dat het gras niet gemaaid was. Ik voelde irritatie want mijn vader was er niet en die woonde daar en had alles redelijk opgeknapt en geprobeerd het huis en erf in ere te herstellen maar nu waren er alweer tekenen van verwaarlozing en verval. Op weg terug naar de stad zat ik vol. Ik had me verheugd op iets lekkers van Lelydorp maar toen we, mijn tante en ik, er langs reden had ik geen trek en ik zei ook niks. Ik had een vol gevoel. Ik herkende de weg niet die we enkele uren daarvoor hadden gereden, alsof het allemaal nieuw was, net als de eerste keer toen ik na 20 jaar weer in Suriname kwam. Alles leek anders.. Ik was een paar uur weggeweest maar misschien kreeg ik wel de gevoelens door van iemand die ook al jaren de weg niet had gezien? Anyway, terug in de stad kwam het erop neer dat we ineens bij mijn andere tante zaten. De tante die me had gebracht had te kampen met een stroomstoring. Haar moeder, de zus van mijn oma, zat bij de andere dochter en ondanks dat we wisten dat ze thuis zou worden gebracht, was er op de een of andere manier een noodzaak erheen te gaan en stapten we allemaal in de auto en reden we naar de Vijfde Rijweg en zaten we ineens even bij elkaar. Kwam goed uit, tante was ziek, andere tante lag in ziekenhuis, oma's zus moest even zorgen voor haar kinderen en ik had bijna het gevoel dat mijn oma mij erop uit gestuurd had. Dat ze even zeker wilde weten dat alle mensen waar ze veel contact mee had toen ze bij leven was in orde waren. Vrij snel, leek het, vertrokken we weer. Oma's zus achterlatend want die werd gewoon thuisgebracht. Oma's zus wees op een gegeven moment naar haar dochter en zei "Chrisje, kijk ze zit erbij zoals je oma erbij zat op het laatst, zo ziekjes en magertjes." Het werd lachend gezegd, onze familie lacht heel veel en zo slepen we elkaar en onszelf door veel heen. (Toen ik met een gat in mijn hoofd op de EHBO lag omdat ik was overvallen, moest ik ook lachen ondanks de boosheidwoedefrustratieagressie, iedereen denkt dan dat er niks met je is omdat je lacht maar hey als ik je vertel dat ik pijn heb, hoef ik dat niet extra aan te dikken, rare denkwijze? ja kan...maar wie wil er nou kijken naar iemand die alleen maar zuur is, wie wil alleen maar zuur zijn? humor is belangrijk en een simpele lach kan een kamer of sfeer weer helemaal doen oplichten) Deze keer was ik gelukkig wel bij de zieke versie van mijn oma in het nu. En het was bijzonder dat mijn zieke tante vanonder haar dekentje even zei: "Zus, Dankjewel dat je Chrisje heb gebracht om mij te zien" Het kwam niet aan op dat moment, bij mij ook niet. Toen ik naar huis werd gebracht en ineens besefte dat ik enorme honger had ook nog niet. Net pas..net pas op dit moment dacht ik ooooooooooooooooja, het was wel een bijzondere daaaag!

Tien maanden in Su, blog zonder foto's haha

Eergisteren was ik aan het werken op het kantoor van Zus&Zo. Soms mag ik dat van de eigenaar en af en toe babbelen we wat. Zo zei ik dus na een stilte: "over 3 weken ben ik jarig.. o, en dan ben ik er bijna een jaar." Zijn reactie: "ben je er dan pas een jaar, lijkt veel langer. Wat heb je dan veel gedaan in een jaar tijd!" En ik bedacht me dat ik inderdaad veel heb gedaan in een jaar tijd hier in Suriname. Maar nu begint het grote nadenken. Want mijn ticket verloopt 14 juni en ik moet dus gaan beslissen of ik terug keer naar NL, zowieso zou dat dan tijdelijk zijn, of dat ik blijf in Suriname, wat dan wel weer heel erg definitief zal zijn omdat ik van mijn SRD-loon niet zo snel een ticket naar NL zou kunnen kopen, ..kunnen, eigenlijk niet willen maar het is niet kunnen haha. Er zal dan gespaard moeten worden voor zoiets. Het is wel een enorm vraagstuk. Geef ik nu definitief het gemak en de vele mogelijkheden van het Westen op, nou, eigenlijk meer de mogelijkheid tot gemak want ik ben niet voor niets totaal overspannen geweest, of ik kies ik voor een relaxter leven met meer zon maar minder mogelijkheden. Of is dat allemaal gelul want gezien het feit dat ik in korte tijd zeer veel gedaan heb, zijn er dus genoeg mogelijkheden als je het maar wilt. Eigenlijk is het echt zoals ik altijd zeg als mensen uit NL vragen hoe het hier nu is: same shit, different place, more sun! Wat ik wel teleurstellend van mezelf vind is dat het mij in dat jaar niet is gelukt om meer creatief bezig te zijn. Bepaalde doelen heb ik behaald, tenminste ik heb de beginstreep van de doelen gehaald want als het de doelen zelf waren geweest dan kon ik morgen net zo goed van de Wijdenboschbrug springen! Hetzelfde verlangen naar een relaxter leven heb ik nog steeds, ik verlang nog steeds naar vrijheid. Ik moet wel toegeven dat ik dat allemaal liever hier doe dan in Nederland. Ik kan me nu al nauwelijks voorstellen hoe het was om daar te zijn. Misschien is het ook wel een kwestie van tijd vrijmaken om te alles te laten bezinken. Veel dingen die zo vanzelfsprekend zijn in NL zijn dat hier niet. Veel dingen die voor een ieder binnen handbereik zijn in NL zijn dat hier alleen voor the happy few. Daar moet ik nog een oplossing voor bedenken voor mezelf. Ach, er gaat zoveel deze laatste dagen in mij om. Is dit het dan? Is dit dan waar ik me thuis voel? Of moet ik verder reizen, verder kijken wat de wereld te bieden heeft? En dan komt er iets bij kijken wat een serieus punt is: ik word over 3 weken 37. Ik ga richting veertig... Praktisch alle mensen die ik ken van dezelfde leeftijd, hebben al een punt bereikt waarop ze gesetteld zijn, ik niet. Of ik dat ook echt zou willen, ik weet het niet, denk het niet maar ik kan niet zo blijven rondhuppelen tot mijn zestigste en dan denken oeps, pensioen, etcetc. wat nu?! Maar ja, misschien ben ik al dood dan..dat kan ook. Ik heb altijd gezegd, grappenderwijs, dat ik maximaal 40 zou worden..in dat geval heb ik nog drie jaar te gaan en moet ik er op los leven... dan zou ik nu wel terugkijken op een periode in Suriname van vooral werken en druk hebben .. dat is dan ook weer niet goed..zucht! Warrig?! Ja, duidelijk hahahha maar het is ook geen beslissing die in een seconde gemaakt moet worden. Dat ik terugkeer naar NL is een kleine kans, die gedachte alleen al geeft me stress, maar ja wie weet, een korte vakantie, of mn mammie ff zien en al mn vrienden enzo..ja, dat zou wel ff leuk zijn.