woensdag 11 november 2015

Paint it white...

Dit plaatje kwam ik tegen en zette me aan het denken. Eerst werd mijn hart koud. Toen verscheen er een lach op mijn gezicht. Toen ben ik rustig na gaan denken en hieronder mijn hersenspinsels:


Het plaatje is duidelijk iets uit een periode waarin men anders dacht over niet-blanken, in een blanke gemeenschap.

Voor je gaat steigeren, denk aan hoe we allemaal onderling praten over anderen als 'ze' er niet bij zijn. En ja, wij allemaal doen dat .. Positief maar ook negatief.. It is just what we do!

Ik moet eerlijk gezegd nu wel lachen om dit plaatje want tja, boos worden om zo een onwetendheid uit het verleden heeft geen nut.

Maar

Ik bedacht me ook dat onderdeel van sommige winti rituelen is dat het gezicht wit word gemaakt met pimba(witte klei). De gedachte erachter ken ik niet maar het zal vast te maken hebben met het uitbeelden van een entiteit uit de geestenwereld.


Is het dan een soort 'whiteface' actie?

Met als verschil dat de een vereerd word en de ander geridiculiseerd. Of niet?

Maar heeft het wit maken van het gezicht als men in trance is te maken met het vereren, of ridiculiseren?, van blanke mensen? 

Misschien is het zo ontstaan? En is het nu gewoon een onderdeel van de cultuur waar die betekenis niet meer bij hoort? Is dat iets wat we moeten onderzoeken? 

Want als vrouwen zich opmaken, kiest men vaak ook voor een lichtere foundation, onbewust of bewust? 

Of gewoon omdat we geen keus hebben omdat de cosmetica-industrie nou eenmaal door mensen met een lichte kleur overheerst word en make up voor de donkere huid nu nog vrij duur en moeilijk verkrijgbaar is?

Ik denk dat het tijd is dat de gekleurde gemeenschap gaat nadenken over, eventuele, conditioneringen die zijn geworteld in de eigen cultuur.


Er zijn nog teveel diepgewortelde issues in onszelf die we hebben overgehouden aan een periode van onderworpen zijn dat we niet altijd zonder emotionele lading naar zaken kijken en rationele stappen kunnen ondernemen.

Strijd je strijd maar bouw jezelf ook op in het proces. Liever dat laatste.

In ons geval wil dat zeggen dat we deels onszelf zullen moeten breken om die hebi's los te laten.

Zolang er nog gekleurde mensen zijn die het not done vinden om een bruine of zwarte smilie te gebruiken, bijvoorbeeld, hebben we werk te verrichten.

Echt waar, anno 2015 voelde iemand zich beledigd omdat ik een 'thumbs up' smilie had gestuurd in een donkere kleur ipv de witte. 


Ik denk niet dat deze de enige is die zo denkt. Het aantal mensen zal wel minder zijn als voorheen maar dat ze er nog zijn, wil zeggen dat we intern nog werk te verrichten hebben. Werk dat eigenlijk veel belangrijker is dan een andere groep te laten stoppen met wat ze doen..

Het punt is gemaakt, het is een feit, laat 'ze' ermee doen wat ze willen en nu verder met onszelf opbouwen want echt, we zijn er nog laaaaaaang niet...

Laten we zorgen dat we door de bomen het bos blijven zien...

Kijk, als Jan naar een winti prei gaat om te kijken en vervolgens stampij begint maken omdat hij zichzelf beledigd voelt doordat ze met witgemaakte gezichten dansen op een manier die hij afkeurt omdat hij het niet snapt, zal iedereen op de 'winti prei' Jan op grove wijze weg bonjouren! Terecht, toch?

Ik ben niet een van de mensen die dingen zegt om een schouderklopje te krijgen van blanke mensen trouwens. Ik haat het als een groep mensen voor iets strijdt en anderen en anderen uit de eigen groep het gaan afkraken. Houd dan je mond dicht...

Evenals blanke mensen die overcompenseren. Ik kom dan maar niet van de gedachte af dat zij dat niet doen uit een algeheel gevoel van rechtvaardigheid maar meer uit een egocentrische motivatie waarbij zij hun schuldgevoel proberen te sussen. Maar dat is nergens voor nodig, toch?

Ik wil gewoon dat we allemaal rationeler kijken naar zaken. Of met humor ons punt maken...

Waarom gaan we op 1 juli niet onze gezichten wit schminken  om een punt te maken?

Ook met rode lippen, en pruiken van stro. Oja, en gele tanden en een witte tong. En van die baljurken met stinkbommen eronder die je dus ruikt als de rokken omhoog gaan. 


Laten we dan rondhuppelen terwijl we oud Nederlands praten en verkondigen dat we geen beesten zijn maar alleen zo ruiken. Laten we dan doen alsof we onze neuspulkjes eten terwijl we kaasblokjes strooien.

(Ik refereer trouwens naar de historische feiten over, persoonlijke, hygiene in Europa die we allemaal op school geleerd hebben en maak geen discriminerend statement)

Laten we dan zeggen dat het onderdeel is van onze winti-cultuur en Jan echt iets geven om zich over op te winden.

Maar dat constante gezeur over racisme komt zelfs mij als gekleurd mens de keel uit.

Er worden dingen door elkaar gehaald en we hebben echt grotere en belangrijkere issues om mee te dealen.

Tevergeefse pogingen mensen bewust te maken, zijn zonde van energie... Dan zijn ze er nog niet klaar voor.

Sta erboven... 

"We praten wel als je zover bent!" En dan gaan we, nogmaals, verder met de interne opbouw van onszelf. 

Niet tot 'trotse zwarte mensen' want als kleur niet uitmaakt dan moeten we er dus ook niet naar streven 'zwart en trots' te worden. 

Dus gewoon 'trotse bewoners van de planeet Aarde'!

In het verleden heeft men trouwens niet onze kleur afgepakt, integendeel. 

Men heeft destijds wel onze waardigheid, identiteit en menselijkheid afgepakt en vernietigd. 

Daar moet de focus dus zijn! 

Zodat wanneer ze met hun zwartgeverfde gezichtjes willen rondhuppelen, of ze nou blank of gekleurd zijn dus, we zonder die pijn van binnen kunnen staan en kijken naar ze en onze schouders ophalen.


Net als getoeter van auto's bij een huwelijksstoet. Verschrikkelijke irritante traditie maar ach...

Opgevallen dat het wel steeds minder vaak gebeurd?

zondag 8 november 2015

Nationale Kunstbeurs Suriname 2015

De kunstbeurs werd dit jaar Mamaisa-zij-dank wederom gehouden in de prachtige tuin van de Surinaamse Bank. Veel mooiere locatie dan Sana Budaya, waarvan ik nog trauma's heb door de penetrante geur die er hing. 


Het is trouwens jammer dat die tuin van de bank niet tot een openbaar park gemaakt wordt, al is het maar een keer in de week, op zondag ofzo. Natuurlijk dan ook vaker met exposities.

Dit jaar was het aantal kunstwerken dat er hing redelijk klein in aantal, in verhouding tot vorige jaren, die ik heb  meegemaakt. En niet vervelend bedoeld maar het leek ook wel of de indeling en de selectie door iemand waren gemaakt die weinig tot geen affiniteit met kunst heeft waardoor het er karig uit zag.


Niet echt flatterend was ook de uitstalling van Ozon producten(wasmiddel) bij het betreden van de expositie-area en de poging het 'artistiek' te doen, was een beetje 'meh'... 

Geef sponsors gewoon ook een banner in de mooie laan en houdt de ruimte voor de kunst ook echt voor de kunst!

Mooi was dat het drukbezocht was! Er zaten voor zessen, de poort ging pas om 18 uur open, flink wat mensen te wachten waarvan er heel veel jongeren waren.

Opvallend was het, om te zien hoe de gemiddelde jongere 'genoot' van de ge-exposeerde kunst. Ze gingen namelijk allemaal op de foto met het kunstwerk van hun smaak. Leuk, alsof het kleine Japannertjes waren!


Na in een rustig tempo te hebben rondgelopen, was het toch vrij snel gedaan en dat wil zeggen dat we, mijn collega-kunstliefhebber en ik, ineens midden op het terrein stonden met een honger voor meer kunst die we maar hebben opgevuld met saoto te Blauwgrond.

Voor mij waren er een aantal artiesten die er echt bovenuit sprongen. 
Zo heeft Kurt Nahar weer punten gescoord met zijn abstracte stellages waarmee hij directe kritiek levert op de politiek en de maatschappij, meestal in Suriname maar dit jaar had het een internationaal karakter, geheel passend in de tijd van globalisering:

Paul Woei exposeerde dit jaar wat 'lichtere' werken. Met weemoed dacht ik terug aan zijn 'Jungle-versie' van Rembrands Nachtwacht waarbij een groep inheemsen door het bos trekt, op weg naar een betere toekomst. Deze keer was er een doek bij van Javaanse contractarbeiders in een suikerrietveld dat niet dezelfde impact had maar wel interessant was om te zien, evenals het werk 'Sula', van twee vrouwen in een sula. Als de compositie van de Javaanse contractarbeiders mij niet deed denken aan die 'jungle-Nachwacht', die ik toch echt wel mistte, was ik deze werken eigenlijk voorbij gelopen maar gelukkig deed ik dat niet:

En toen was er het werk van Ron Flu met zijn herkenbare stijl, techniek en 'Caribbean-flavour'. Praise Mamaisa!
Altijd over misstanden in de moderne maatschappij ,zoals corruptie en hebzucht, of over de relatie tussen man en vrouw. Zijn doeken zijn altijd on point maar ook hier weer, bij eentje, een vraagteken al was het een klein vraagteken. Het doek His Masters Voice is voor mij een absolute topper:
Ik denk dat ik het vorig jaar ook zei maar als het kon zou ik ooit werken willen bezitten van Flu en Nahar, echt!

Verder waren de werken van Robbert Enfield ook weer erg prettig om te aanschouwen:

Ook Joey Impoza met zijn moderne graffiti-invloeden is erg de moeite waard, jammer dat deze was weggestopt in het verste hoekje van de ruimte terwijl het een van de nieuwe lichting is die wat meer aandacht verdient, zeker nadat hij vorig jaar mooi verkocht had, maar ook een prominentere plek op het complex:

Er was ook wat aandacht voor fotografie. Technisch mooi werk, maar artistiek was het echt niet. Daar is dus flink ruimte voor de echte artistieke fotografen als Harvey Lisse en Horacio Stjeward die ik dan ook wel heb gemist! Waarom waren deze heren er niet bij?

Er waren nog een aantal werken die ik mooi vond:








Al met al heb ik mijn honger naar kunst redelijk kunnen stillen maar blijf ik het karig vinden. Naar aanleiding van vorige jaar verwachtte je kaviaar op een toastje en nu kreeg je veel minder kaviaar op het toastje met wat viskuit als vervanging. 

Van de drie kunstbeurzen die ik heb meegemaakt was deze de minste, niet door het werk van de artiesten maar als ik kijk naar het geheel dan is er toch wel een beetje iets goed te maken volgend jaar.  

Meer ruimte, meer jonge artiesten, misschien bewegwijzering en het eten/drink gedeelte spannender maken zodat het een algehele zintuiglijke ervaring wordt! 

Waarom saté en een duidelijk erg verveelde barman achter een enkele parbotap?!

Als laatste vond ik het leuk deze foto te maken. Nisca is het nichtje van dhr. Arron wiens standbeeld hier vereeuwigd is door fotograaf Patrick Krolis.

Ze wilde er liever niet op naar uiteindelijk toch gedaan:



donderdag 5 november 2015

Gedwongen om te tippen

Het lijkt een soort nieuwe(?) trend te gaan worden in de Surinaamse horeca, het toevoegen van een servicecharge bovenop de rekening.

Vaak is dat in horecagelegenheden die al vrij prijzig zijn maar waar je niet altijd tevreden hoeft te zijn over de service maar er dus wel altijd voor moet betalen.

Het lijkt meer op een 'slimme' manier om de gasten te belasten met de kosten voor arbeid. Dat is iets wat ik zeker weet van een bekende horecagelegenheid in Paramaribo. 

Daar word de servicecharge gebruikt om de lonen uit te betalen waardoor de winst voor de eigenaar groter word.

Maar de servicecharge is toch eigenlijk fooi? En fooi is toch een extraatje voor het horecapersoneel? Vaak staat dat te beunen voor een minimumloon en zij kunnen dat extraatje extreem goed gebruiken dus...

Het is ook zo dat een servicecharge niet nodig zou moeten zijn om de loonkosten te dekken want deze dienen al te zijn doorberekend in de prijzen die gehanteerd worden voor dranken en gerechten.

Ik vind het een lauwe actie van horeca-ondernemers in Suriname mits zij de servicecharge ook echt verdelen als fooi...

Maar die kans acht ik klein..

Nog erger is dat de meeste mensen niet de servicecharge zullen betalen en ook nog een fooi geven waardoor zo de ondernemer dus buiten schot blijft wat betreft het dekken van zijn kosten maar wel het personeel haar extra inkomsten derft..

Lijkt me wel leuk om een keer stampij temaken  in zo een restaurant en die servicecharge weigeren te betalen want volgens mij is het niet verplicht....

Wat zou de politie zeggen als ze erbij worden gehaald?...

Mijns inziens is fooi een bedankje van een tevreden gast die de service naar tevredenheid heeft ervaren en geen verplichte afdracht.

Als je de fooi wil verbeteren(verhogen), verbeter dan je service en gastgerichtheid....


woensdag 4 november 2015

Su Moe

Vandaag ben ik even Suriname moe. Dan doet het er niet toe dat het weer mooi is. Of dat er zo weinig rekeningen in de bus komen elke maand. Soms wil je gewoon het gemak van een overgeorganiseerd land als Nederland.

Waarbij je niet hoeft na te denken over het water dat uit de kraan stroomt. Dat is er gewoon. Of dat je in je eigen huis moet gaan nadenken over welk stopcontact wat voor een voltage heeft. 

Vandaag irriteert het me extra.

Omdat de nutsbedrijven hier compleet gestoord zijn. 

De Surinaamse Waterleiding Maatschappij hanteert een strak regime. Vergeet je een maand? Dan word je bij de volgende rekening al meteen afgesloten. 

Dan is dan ook een van de weinige keren dat je überhaupt een rekening krijgt want dat lukt ze ook niet, het versturen van maandelijkse rekeningen.

Daar komt bij dat het bedrijf niet kan zorgen voor goede waterdruk en dat de mensen dat zelf moeten oplossen door de aanschaf van hydrofoortanks want anders heb je een straaltje uit de kraan, net genoeg voor het wassen van babyhandjes!

Zo een hydrofoorgeval werkt op stroom en dan kom je bij het volgende geval, de energielevering!

Deze zuigt aan alle kanten. Reken op regelmatige stroomonderbrekingen. Waarbij men zich enorme zorgen moet maken om apparatuur die bij het terugkeren van de stroom ineens de volle lading krijgen.

Je bent niet altijd thuis namelijk om de stekkers eruit te halen. En wat zou je verder thuis kunnen doen als er geen stroom is want de airco of ventilator werkt niet en, bovenal, zonder je op stroom werkende hydrofoorgeval komt er geen water uit de kraan.

Beide bedrijven kijken nooit in de spiegel en denken dat ze een first class callgirl zijn en hebben besloten hun tarieven te verhogen, flink ook.

Stel je voor dat je naar een lelijke hoer gaat die zegt dat ze voor 50 euro alleen je vinger bekijkt. Dat je voor meer zeker 1000 euro moet neertellen. Dat ze dat zegt terwijl ze een vieze stinkende scheet laat, de ochtendkoekjes nog in haar ooghoeken zitten en haar adem ruikt naar dode ratten.

Je wil wegrennen. Of naar een andere hoer of wachten op de liefde van je leven of maar even de hand aan jezelf slaan voor de snelle ontlading.

Maar dat kan niet.

Je moet het doen met deze vieze, oude, stinkende en overvragende hoer...

Water en stroom zijn belangrijke middelen om een maatschappij draaiende houden.

Als die basis niet goed zit dan is het lastig functioneren. 

En nu, na twee en een half jaar in Suriname heb ik voor het eerst het punt bereikt dat ik denk "ik heb het gehad! Ik ben er klaar mee!"

Ach, we gaan er vanuit dat het de frustratie van het moment is. Dat je net denkt rustig te gaan douchen en ineens hoort dat de druktank van de hydrofoor leeg is. 

Dat je net daarvoor wakkerschrok van de herrie van de generator van de buren omdat de stroom weer eens uitgevallen was.

Dat je na een week hard werken niet rustig kan genieten van je vrije dag maar wer de hele stad moet doorkruisen om zo een achterlijk ding te zoeken omdat je een huisbaas hebt die gerust zegt dat het over een paar dagen geregeld gaat worden terwijl je ook nog eens kleren te wassen hebt en wil koken, baden of drinken.

En allemaal denken we dat het water uit de kraan te drinken is, maar zo langzamerhand ga ik ernstig daaraan twijfelen. Waarom zouden we dat geloven uit de monden van een groep mensen die bijna over alles liegt?!

Maar nu? Nu ben ik het allemaal even zat. De passieve houding van de bevolking die al jaren zucht onder deze wantoestanden maar er niets tegen doet.

De lage houding van politici die zich eerder slaveneigenaar voelen en ageren tegen het koloniale erfgoed terwijl zij de belichaming daarvan zijn.

Suriname, ik hou van je, maar vandaag, vandaag word ik even strontziek van je manier van handelen en denken....

zondag 26 april 2015

Zondag 26-04-2015: RUIS

Op de kunstacademie hoorde ik het voor het eerst. "Er is ruis in je ontwerp", of iets in die richting. Maar ik begreep meteen wat er bedoeld werd. Dat het niet helemaal klopte. 

Als je niet zegt wat je doet en niet doet wat je zegt, dan heb je ruis.
Wanneer je het een zegt maar het ander doet, dan heb je ook ruis.

Ik vind het wel positief aan de ene kant want door de ruis heen kun je soms wel degelijk iets zien of horen waarmee je verder kan.

Als ik bijvoorbeeld een slapend been zou moeten omschrijven, zou ik dat illustreren met een plaatje van ruis.

En toen ik jaren geleden overspannen was, was er ruis in mijn hele zijn. Lichaam en geest sloten niet helemaal op elkaar aan. En als dat wel zo was, dan was dat zo een enorme inspanning dat na een half uurtje alle energie op was en ik de hele dag moest bijkomen.

Het lijkt erop dat onze hele wereld in ruis is op het moment. We willen geluk, vrede, liefde maar onze daden bewijzen het tegenovergestelde.

Het geluk willen we alleen voor onszelf. Liefde denken we te kunnen kopen en vrede willen we alleen met de mensen die er zoals ons uitzien.

De wereld is in ruis.... 

Daarom geen broodje(verwijzend naar mijn lange statusupdates op Facebook die ik afsloot met 'nu verdien je een broodje') deze keer.
Want ook alles wat we eten is in ruis.
We drinken vloeibare suiker en eten al ons voedsel met een saus van insecticide.

Terwijl we onszelf voeden, vergiftigen we onszelf.

We leven in ruis omdat we onze eigen menselijkheid ontkennen door onszelf boven de natuur te plaatsen.

We zijn een baby die in de baarmoeder is, zelf de navelstreng doorsnijdt en zich voedt met niet alleen de placenta maar het hele innerlijke van het moederlichaam.

We zijn in ruis omdat we denken onszelf te ontwikkelen maar eigenlijk vergroten we alsmaar de afstand tussen onszelf en ons ik....

zondag 19 april 2015

Zondag 19-04-2015


Verschoon het Lelijke

Nu de verkiezingen steeds dichterbij komen, lijkt het nog gekker te worden hier in dit land.

De meest vage actie vond ik die waarbij een bekend bedrijf aan de Combeweg haar deuren een dag sloot en een wandelmars organiseerde om steun te betuigen aan de zittende regering.

Men gaat relatief ver in de loyaliteit naar een partij, mijns inziens. Als je in gesprek raakt met iemand en je blijkt niet voor dezelfde partij te zijn, dan is er vaak meteen een ijzige stilte.

Als je iemand aanziet voor een aanhanger van een partij waar deze niet voor staat, dan breekt zowaar de hel los.

Regelmatig krijg ik de vraag op wie ik ga stemmen. Nou, ik heb geen stemrecht in Suriname. In Nederland stemde ik altijd op de eerste vrouw in de lijst van Groen Links.

Hier, zou ik mijn stem vergeven aan de DOE. Dat is de enige partij waarvan ik vind dat ze enigszins normaal te werk gaan.

Maar het is weer een Christelijke partij en daar zijn ook weer nadelen aan verbonden, winkwink.

Toch ben ik geen fan van de politiek. Een belangrijke waarde in het leven voor mij is waarheid. Politiek en waarheid, of eerlijkheid, lijken niet samen te gaan.

Lang verhaal kort: stel me geen vragen over politiek want het zuigt grote tijd!

Ik kwam wel een hele mooie foto tegen in mijn newsfeed op Facebook. 

En die heeft totaal niets te maken met het onderwerp maar omdat het zo een lelijk onderwerp is, moet er iets van overtreffende schoonheid tegenover staan!


En het broodje? Dat zondagse broodje wat je verdiend hebt?
Dat is vandaag iets heel anders!

Bak een eitje met wat zout, prei en stukjes rode peper. 

Neem een stuk cassavebrood dat je licht besprenkeld met wat water.

Leg het gebakken eitje direct uit de pan zo op het stuk cassavebrood.

En lekker dat het is!




vrijdag 9 januari 2015

Liefde als medicijn

Deze foto kwam ik weer tegen. Omdat het me iedere keer raakt, besloot ik het nogmaals te delen. 


Het is namelijk zo dat altijd als er berichten verschijnen over rovers, verkrachters en allerlei mensen die de weg kwijt zijn en dus zijn verdwaald in een wereld zonder, of met andere, normen en waarden, ze de dood ingewenst worden.

Hak hun handen af, snij dat af, doodstraf. 
Persoonlijk kan ik dat niet. 

Zelfs nadat ik zelf overvallen was en gruwelijk mishandeld, het litteken op mijn achterhoofd voel ik nog elke dag, heb ik niet zulke hatelijke gevoelens gehad. 

Mijn focus was herstellen zodat ik als gezond mens weer verder kon, het liefst met alleen de littekens op mijn hoofd en niets op mijn ziel.

Had ik mij overgegeven aan haat dan had ik daarmee zelf mijn geest schade berokkent, denk ik. 

Eerst dacht ik aan de titel 'Liefde als wapen' maar dat klopt niet. Het moet echt zijn 'als medicijn' want ik denk dat je ziek bent als je niet de kracht heb jezelf onder controle te houden of kiest voor geweld.

Soms vraag ik mij af waar het mis ging, beter gezegd 'wanneer'. Hoe kwamen we tot het besluit onze werktuigen als wapens te gaan zien en elkaar te pijnigen en te onderdrukken? 

Wanneer is het besef gekomen dat we moeten hebben en niet delen terwijl er zoveel in overvloed is en we alles samen zouden kunnen hebben..

Nu sluiten we onze dwalenden op. We sluiten ze buiten. We vergeten dat ze ooit een kind waren. Dat er iets op hun levenspad gebeurde waardoor ze veranderden.

Daarom vind ik de methode van deze Afrikaanse stam getuigen van intelligentie en algeheel besef. Wie verdwaalt, moet je namelijk terugbrengen naar de liefdevolle basis die een gemeenschap kan vormen.

Laat een persoon weten hoe het ook alweer voelde om lief te hebben en liefde te ontvangen. Dit moet, denk ik, wel in een vroeg stadium en niet als je al langer dwaalt en steeds meer verkeerd doet. Dan zouden twee dagen te weinig zijn....

Het klinkt zweverig voor de een, de ander zal me voor gek verklaren. Maar tijdens mijn overval, toen ik het punt bereikte dat ik dacht mijn laatste adem uit te blazen, zag ik ineens een fel  wit licht.

Ik voelde de pijn niet terwijl het bloed uit mijn hoofd gutste. Ik voelde me sterker worden. Op dat punt begon mijn herstel al en toen ik dat snapte werd ik te hulp geschoten. Ineens hoorde ik weer de tram, de auto's en de mensen schreeuwen.

Nog zweveriger? Kan. Of het God was? Nee, want ik geloof daar niet in. Ik geloof dat ik op dat moment weer even inzage had in de kern waar we uit zijn ontstaan. 

Die big bang, die flits waaruit alles kwam en komt, die basis van licht waarbij alles en iedereen samen komt. Daar waar alles positief, bewust en vredig is.

Het was raar, dacht ik, dat ik geen razernij voelde. Wel boosheid, teleurstelling en verontwaardiging. Ik dacht dat ik niet normaal was, tot ik deze foto zag.

Zat onze hele maatschappij maar zo in elkaar. 

Maar wie wil nou twee dagen lang positieve dingen zeggen tegen iemand terwijl je ze met een schot uit jouw lijden kan verlossen?